گل گندم

مجموعه شعر “دوربین خدا” سروده ی اسماعیل اله دادی، مربی فرهنگی کانون پرورش فکری مرکز شماره یک بروجرد، و با تصویرگری نیّر پیکام، از سری کتاب های خودمان است که انتشارات کانون به زیور چاپ آراسته است. این مجموعه شعر برای کودکان گروه سنی “ب” نوشته شده است. دوربین خدا حاوی ۱۰ شعر کودکانه بوده که شاعر با شگردهای کودکانه پسند، مخاطب را در فضای مناسب اشعار قرار می دهد.ابزار و عناصری که شاعر به وسیله ی آن ها فضاسازی و تصویرسازی های کلامی خود را ساخته و بیان می دارد، چیزهایی ست که در دنیای کودکان به صورت عینی و ذهنی وجود داشته و ملوس و قابل درک است. هر کودکی ممکن است در دنیای خود به گونه های مختلف با آن ها مواجهه بوده و با خواندن اشعار کتاب، خود را درآن آیینه ببیند. یکی از ویژگی های بارز این مجموعه اشعار نگاه فراجنسیتی شاعر به شعراست.هم کودک پسر و هم کودک دختر با آن ها ارتباط برقرار کرده و به راحتی با آن ها همزادپنداری نموده و در حال و هوای شعر قرار می گیرد اگر چه  می توان اشعار را برای این دوجنسیت تفکیک نمود اما در نگاه کلی این مصادیق کاملاً نمود داشته و قابل درک است. به طور مثال: شعر آن توپ لاغر؛( امروز توپم/ شد خالی از باد/ لاغر شد و زود/ از دستم افتاد/ هی فوت کردم/ توپ شلم را/ اما نیامد/ یک ذره بالا/ یک آئدم چاق/ یک دفعه آمد/چندتا تلمبه/ با فوت خود زد/ فوتش قوی بود/مرد خوش اخلاق/ آن توپ لاغر/ شد مثل او چاق….)در قیاس با شعر: ( مامان من دارد/ پیراهنی زیبا/ می پوشد او گاهی/ پیراهن خود را/ وقتی که مامانم/ دور سرش صد تا/ پروانه می گردد/ عکس دو شاخه گل/ روی لباس اوست/ پیراهن مامان/ مانند گل خوش بوست…) اگر چه تصویرگر وقتی خواسته کودک راوی را به مخاطب نشان دهد از عکس پسر استفاده نموده اما هیچ کدام از این اشعار برای یک جنس خاص یا برای پسران گفته نشده چرا که برای هردو جنسیت می تواند اتفاق افتاده و در ذهن هردوی آن ها تداعی گرباشد. این نگاه، در دیگر اشعار نیز این کاملا هویداست. شعر “دوربین خدا” یا شعر “قهر” که باز از تصاویر پسر استفاده نموده کاملاً بدون مرزبندی جنسیتی بیان شده و شاعر به خوبی از عهده ی القاء آن به مخاطب برآمده است.با این وجود تنها در یک شعر از این اشعار شیرین و جذاب می بینیم که تصویرگر از المان تصویری دختر استفاده نموده و آن نیز شعر “پدر” است که خسته از کار برگشته و دختر آرزو می کند کاش مانند مادر می توانست برای پدر چای درست کند و خستگی از تن پدر بزداید.

یکی دیگر از ویژگی های مجموعه شعر دوربین خدا، ملموس بودن و استفاده ی بجا از تخیل و خیال پردازی های کودکانه است که آن ها را نرم و ملموس به مخاطب القاء می نماید و موجب تصویرسازی ذهنی در مخاطب می شود.مجموعه شعر “دوربین خدا” هم در واقعیت بیرونی کودکان و هم در تخیل و دنیای ذهنی و درونی آن ها قدم می زند و این موجب شده تا مخاطب خاص خود که گروه سنی “ب” می باشد به راحتی آن را درک کرده و برایش جذابیت داشته باشد. همه ی اشعار این مجموعه چه اشعاری که نگاه زیباشناسانه ی دینی را به مخاطب انتقال می دهد(مانند شعر دوربین خدا)، چه شوخی های مادرانه که کودک را به لبخند وا می دارد(مانند: شعربوسه) چه نگاه ارزشی به معیارها و ارزش های مورد منظور جامعه ی هدف( مانند شعر:بابای تک) چه دغدغه های کودکانه که طی این دوره ی خاص از سن ممکن است با آن ها مواجهه شود(ماند شعر:آن توپ لاغر، شعر: قهر و..)، چه دنیای تخیلی کودک که خاص خیال پردازی های کودکانه ی مناسب این گروه سنی است(مانند شعر: خواب ماهی)؛ همه و همه اشعاری هستند که نشان از شمولیت نگاه شاعر به دنیای کودکان داشته تا در ابعاد مختلف به آن نگریسته شود.

“دوربین خدا “در دومین جشنواره ی ملی کودک در اصفهان به عنوان کتاب برگزیده ی سال کودک شناخته و اعلام شد.

اسماعیل اله دادی از مربیان توانمند کانون پرورش استان لرستان است که سال هاست برای کودکان با عشق تمام کار می کند و در دنیای زیبای آن ها به بهترین شکل قدم می زند اگر چه ایشان در زندگی هنری خود شعر بزرگسال نیز می سراید و یک مجموعه شعر سپید نیز به چاپ رسانده اما فعالیت هنری وی در راستای شعر کودکان بوده و سال۹۰ و ۹۱ به عنوان شاعر برتر شعر کودک در کشور شناخته شد. وی علاوه بر قلم توانای خود در تقویت و پرورش استعدادهای ادبی نیز تبحر وافر داشته و تاکنون کودکان و نوجوانان زیادی از کلاس های وی به رشد و تکوین ادبی رسیده و به جامعه ی ادبی معرفی شده اند. وی ضمن همکاری های مستمر با نشریات کودکان و نوجوانان، “مزه ی مهربانی” بازنویسی حکایت های عطار برای کودکان و نوجوانان را نیز به چاپ رسانده که در جای خود قابل تأمل و خواندنی است. برای این مربی، شاعر و نویسنده ی خلاق و توانمند بهترین ها را آرزو داریم.

به نقل از:::

http://www.lehoor.com